Жаратылыстану ғылымдары кафедрасы

Кафедра меңгерушісі

Baubekova

Баубекова Гаухар Коныспаевна

Педагогикалық білім магистрі

e-mail:

Жаратылыстану ғылымдары кафедрасы «Химия», «Биология», «География» мамандықтарынан бакалаврларды дайындайды.

Кафедра ұжымын тәжірибелі оқытушылар құрайды, оның ішінде география ғылымдарының докторы, биология ғылымдарының докторы, химия, биология және педагогика ғылымдарының кандидаттары, және жас магистрлер.

Жаратылыстану ғылымдары кафедрасының биология және география бөлімі

Бөлімінің тарихы

Биология және география бөлімі тарихын негізгі 4 сатыға бөлуге болады:

ХХ ғ. 30-50 жылдары. 1939 жаңадан ашылған кафедра жаратылыстану және география кафедрасы деп аталды. Кафедраның алғаш меңгерушісі Грендер М.Б. болған. 1940-41 жылы кафедраны Сташевский Ф.К., ал соғыстан кейінгі жылдары Кан М.М. меңгерген. 1958 жылы биология кафедрасы атауын алды, оның меңгерушісі а/ш. ғ. к. доцент Артюшенко О.Г. болды.

ХХ ғ. 60-70 жылдары. Биологиялық бағыттағы екі кафедрасының ашылу кезеңі. 1968 ж. – жануартану және физиология кафедрасы, меңгерушісі б.ғ.к. доцент Ершов В.П. 1975 ж. өсімдіктану кафедрасы, меңгерушісі б.ғ.к. Пугачев П.Г. 1972 мен 1977 жылдары аралығында кафедраны а/ш. ғ. к. Масюкова М.А. меңгерді.

ХХ ғ. 80-90 жылдары. 80 жылдарының басында жануартану және физиология кафедрасын Шевченко Л.Я., ал өсімдіктану кафедрасын Иванова Н.А. меңгерді. Осы жылдары ауыл шаруашылығы негіздері кафедрасы ашылды, оны а/ш. ғ. к. Габдуллин Р.Г. меңгерді. 1989 ол өсімдіктану кафедрасымен бірігіп, оны б.ғ.к. доцент Лалаян Н.Т. басқарды. 90 жылдарының басында жануартану кафедрасын б.ғ.к., доцент Гайденко Н.П., ал 1995-1999 жылдарының аралығында б.ғ.к. доцент Валяева Е.А. меңгерді. 1992 жылы Қостанай Педагогикалық институты Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтына қайта құруына байланысты өсімдіктану кафедрасы екіге бөлінді, ол – өсімдіктану кафедрасы, меңгерушісі Лалаян Н.Т., және экология, өсімдіктер физиологиясы және микробиология кафедрасы, меңгерушісі Пугачев П.Г. болды. 1999 жылдың күзінде министрліктің қаулысы бойынша осы үш биологиялық бағыттағы кафедралар бір биологиялық кафедраға біріктірілді, меңгерушісі Лалаян Н.Т. болды.

Ершов Владимир Павлович Масюкова Мария Артемовна Пугачев Павел Григорьевич Гайденко Нина Павловна
Ершов Владимир
Павлович

Биология ғылымдарының
кадидаты, доцент
1968 жылдан 70-ші
жылдарага дейін
кафедра меңгерушісі
Масюкова Мария
Артемовна
Ауыл-шаруашылық
ғылымдарының
кадидаты, доцент
1972 - 1977 ж.
аралығындағы
кафедра меңгерушісі
Пугачев Павел
Григорьевич
Биология ғылымдарының
докторы, профессор
1975 - 1984 жылдар
аралығындағы
кафедра меңгерушісі
Гайденко Нина
Павловна
Биология ғылымдарының
кадидаты, доцент
1990 - 1995 жылдар
аралығындағы
кафедра меңгерушісі

Қазіргі кезең

2001 жылы кафедра меңгерушісі б.ғ.к., доцент Конысбаева Д.Т. болды.
В2004 жылдың қаңтар айында Қазақстан Республикасы жарлығы бойынша А. Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университетінен педагогикалық мамандықтар бөлініп, ҚМПИ құрылды.

Осы жылы «География» мамандығы ашылды, ал 2008 жылы биология кафедрасы биология және география кафедрасы болып аталынды, меңгерушісі Конысбаева Д.Т. болды. Осы жылдары кафедрада биология және география магистрлерін дайындау жұмысы басталды, 2006 жылда ПОҚ санын жаңа оқып шыққан мамандар толықтырды. 2011 және 2012 жылдарында «Биология» мамандығы Қазақстан Республикасының ЖОО мамандықтар рейтингінде екінші орынға ие болды.

2012 жылдың сәуір айында ҚМПИ Ректоры Баймырзаев Қ.М. жарлығы бойынша кафедра меңгерушісі Конысбаева Д.Т. Жаратылыстану-математика факультетінің деканы болып тағайындалды.

2012 жылдың қыркүйек айынан бастап биология және география кафедрасында «Биология» мамандылығында көптілді топ ашылды. Осы топтың ерекшелігі – сабақтары үш тілде оқытылады, олар: қазақ, орыс және ағылшын тілдері. Кафедрада академиялық мобильділік бағдарламасы жүзеге асырылып жатыр. ОЖСБ нәтижелеріне байланысты «География» мамандығы Қазақстан Республика ЖОО арасында бірінші орын алды.

2014 жылдың қыркүйек айында жаратылыстану ғылымдары кафедрасында «География» және «Химия» мамандығынан көптілді топтар ашылды.

polylang1-

Негізгі оқыту аудиториялары мен лабороториялар:

Ғылыми қызметінің бағыттары: Солтүстік Қазақстан мен қостанай облысының өсімдік және жануарлар биотүрлілігін зерттеу, оның қазіргі жағдайы, рационалды түрде пайдаланылуы мен қорғалуы. Қостанай облысының техногенді ландштафтардың фитоценоздарын қайта құру теориялық негіздері. Табиғи ресурстардың экономикалық-географикалық бағасы, Қазақстан республикасы территориясында қазіргі бедерді құру үрдістері.

Материалдық және ғылыми негізі

sosnov bor baseКафедра дала тәжірибесін өткізуге арналған Сосновый Бор аумағында стационарды стансаға ие. Шетел серіктестіктермен біріккен ғылыми-зерттеу жұмыстары үшін стационарлық орталық (ГЭФ, жабайы табиғатты қорғау халықаралық қоры, АСБК), сонымен қатар Наурзым қорығында бакалавриат және кафедра магистранттары мен аспиранттары үшін жұмыстар.

Кафедрада б.ғ.д., профессор Брагина т.М. басқаратын биология және экология мәселелерінің ғылыми-зертеу орталығы бар.

Қазақстан Республикасының 20-жылдығына арналған «Қазақстан индустриалды-инновациялық даму жағдайында» атты аймақтық ғылыми-практикалық конференция (16.11.2011); «Сатпаев оқулары» студенттік ғылыми-практикалық конференция (20.04 2011); «Шектес терриотрияларында табиғатты пайдалану механизмдері» атты орал мемлекеттік экономикалық университетімен видеоконференция (7.11.2011) өткізілді.

Кафедраның ғылыми бағыты бойынша жұмыстар жүргізе отырып, ғылыми зерттеулер мен әдістерін оқу процесінде пайдалануды таныстыру үшін ғылыми конференциялар, форумдар, дөңгелек столдар, кездесулер өткізіп тұрады. Мысалы, факультетте дәстүрге айналған «Азия далаларындағы биоәртүрлілікті сақтау» (2007, 2012 жж.) Халықаралық ғылыми конференциясын өткізіп тұрады. Оған Ұлыбритания, Германия, Израиль, Қазақстан, Ресей, АҚШтан белгілі ғалымдар, 50 жуық ғылыми ұйымдар мен мекемелер қатысты. Конференцияның резолюциясы Дала бюллетенінде, ҚМПИ Жаршысында жрияланып, ҚМПИ сайтына да орналастырылды, сонымен қатар қатысушылар мен мемлекеттік органдарға да таратылды. Биология ғылымдарының докторы, профессор Т.М.Брагинаның жетекшілігімен «Киіктердің популяцияларын сақтау және қалпына келтіру» тақырыбында дөңгелек стол ұйымдастырылды. Оған облыстың және республиканың мемелекеттік табиғат қорғау мекемелерінің жетекші мамандары шақырылып, пікірталасты.

emf konf1emf konf2

emf grantАмерикандық азаматтық зерттеулер қорының гранттық келісі бойынша зерттеулер жалғастырылды, және 2011 жылдың наурыз айынан бастап жоба бойынша ҚМПИ серіктесі Батыс Вирджиния университеті болып табылады. Жоба негізінде дипломдық және магистрлік жұмыстармен айналысып жатқан студенттерді қолдау бойынша грант бағдарламалары бойынша келісім жасалынды.

1965 жылы б.ғ.д., профессор Пугачев П.Г. бастаған гербарлық қор негізінде биотүрлілікті зерттеу бойынша ғылыми-зерттеу орталығы құрылды. Аталған қор Солтүстік Қазақстан бойынша ең ірі болып табылады. Қазіргі кезде оқытушылар Пережогин Ю.В., Бородулина О.В., Конысбаева Д.Т., Баймаганбетова К.Т ҚМПИ Гербарий халықаралық белгісін алу бойынша жұмыстар жүргізілуде, оның негізінде ол Әлемдік Гербарий тізіміне қосылады. Материалдардың зерттеулері негізінде ғылыми сайт жасалынды - «ҚМПИ Гербарийі», көлемі 300 МВ. Сайтта 3 жоба бойынша жұмыс жасалынуда: «Қостанай облысының флорасы (Солтүстік Қазақстан)», «Қостанай облысының альгофлорасы (Солтүстік Қазақстан)», «қостанай облысының жабайы өсетін және жойылып бара жатқан өсімдіктері». Қостанай облысы әкімдігінің Табиғат ресурстары және оны реттеу басқармасымен келісім жасалынды. 2014 жылдың 8 ақпанында гербарлық қорга Нью-Йорктегі Ботаникалык бақтағы акрониум берілді.

gerbariumgerbarium

2011 жылдан бастап факультетте флора мен фаунаның дамуын зерттеуге арналған палеонтологиялық жұмыстардың нәтижесінде жаратылыстану тарихы мұражайы жұмыс істейді, онда Торғай аумағынан табылған жәдігерлер бар. Бұл мұражайда студенттер палеоботаника, палеозоология, эволюциялық ілім бойынша жұмыстарды жүзеге асырады.

Сонымен қатар ҒЗИ – мен (РАН Орал бөлімінің Дала институты, Оренбург қ., РАН Орал бөлімінің өсімдіктер мен жануарлар экологиясы институтымен, және Екатеринбург қаласының Ботаника бағымен) келісім жасалынды. Қостанай облысы әкімдігінің Табиғат ресурстары және оны реттеу басқармасымен келісім жасалынды. Келісім негізінде Қостанай облысының Меңдіқара ауданының ерекше қорғалатын территориясының инвентаризациясы жасалынды. Оның нәтижесінде «Каменск-Уральск с. Жас қарағай орманы» жаң қорғалатын табиғи территориясы бойынша жаратылыс-ғылыми негіздеме жасалынды.

Барлық негізгі базалық пәндер арнайы жабдықталған лабороторияларды өтеді. Кафедраның базасы қазіргі заманғы жабдықтармен, - микроскоптармен – «микмед» ұлғайту функциясымен, нивелирлер, теодолиттермен, микроскоп кешендерімен, интерактивті тақтайлармен және виртуалды лабороториялық жұмысты жасау үшін мультимедиялық кешендермен қамтылған. Кафедра оқытушылары электронды оқулықтарды жасаумен айналысуда.

Ғылыми байланыстары кафедры

Экология мен биология мәселелерінің ғылыми-зерттеу орталығы мен кафедрамен ғылыми ынтымақтастық жөнінде келісім жасалынды, сонымен қатар Қазақстанның және Наурзым ОЭО биотүрлілігін сақтау қауымдастығымен, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің зоология және ихтиология каферасымен, Қазақстан энтомологиялық қоғамдастықпен. Халықаралық ғылыми-педагогикалық келісім РАН Орал бөлімінің Дала институтымен жасалынды (Оренбург қ.).

Қостанай қаласының мектептерімен, соның ішінде ЖМГ (жаратылыстану-математика гимназиясы), № 7, 17 мектептер мен т.б.

Жаратылыстану ғылымдары кафедрасының химия бөлімі

Оқу процесі

Оқытудың кредиттік жүйесіне сәйкес кафедраның оқытушы-профессор құрамы жаңа ғылыми мәліметтер негізінде құрастырылған және химия мұғалімі үшін практикалық маңызы бар элективті курстарды – компьютерлік химияны, биохимияны, фитохимияны, тағамдық өнімдер анализін, қышқылдар мен негіздер химиясын және т.б. оқу процесіне енгізді. Элективті пәндерді және оларды оқыту әдістерін таңдау оқу-тәрбиелік, ғылыми және мамандыққа бағдарлау жұмыстарының өзара байланысын жүзеге асыру мақсатына негізделеді.

Элективті курстарды оқу кезінде студенттер оның түсініктері және әдістерімен танысады, ал ғылыми проблемалық топтардың біреуінде жұмыс істеу кезінде ғылыми зерттеу жүргізу тәжірибесін меңгереді. Магистранттар мен студенттердің баяндамалары мен басылым жұмыстары олардың ғылыми зерттеулерінің кең спектрі боп табылады:

  • Қостанай облысының әртүрлі аймақтарынан жиналған дәрілік өсімдіктердің химиялық құрамын зерттеу;
  • QSAR/QSPR-зерттеулерге арналған химиялық бағдарламалар көмегімен химиялық структуралар файлын конвертациялау;
  • Жартылай автоматты титраторды потенциометрлік титрлеу үшін зертханалық практикумда пайдалану.

Ғылыми зерттеулер

Химиялық қосылыстардың физика-химиялық қасиеттерін және биологиялық активтілігін компьютерлік болжау. ( Губенко М.А., Важева Н.В., Нурушева А.Б.)
ИҚ-, масс-спектрлердің және басқа молекулалық дескрипторларды химиялық қосылыстардың көптеген қасиеттерін болжау үшін қолдану методолгиясын пайдалану. Программалық қамтамасыз етілуі - PROGROC (PROGramm RОbustness Calculation) бағдарламасы, авторы – х.ғ.д. Важев В.В. Берілген бағыт шеңберінде «Қазақстан метрология институты» республикалық мемлекеттік кәсіпорнымен шаруашылық келісімшарт негізінде ғылыми-зерттеу жұмысы орындалды, докторлық диссертация, магистерлік диссертациялар, дипломдық жұмыстар қорғалды.

Қоршаған ортаны химиялық-экологиялық зерттеулер (Абдыкаликова К.А., Жумагалиева Б.М., Байкенов Е.А.)
Ауаның химиялық мониторингі, Қостанай облысының дәрілік өсімдіктерін фитохимиялық бағалау жөнінде зерттеулер жүргізу. Магистрлік диссертациялар, дипломдық жұмыстар қорғалды.

Органикалық амидтер мен бейорганикалық қышқылдармен әрекеттесуінің өнімдерін зерттеуге арналған аль-Фараби атындағы ҚазҰУ жүйелі түрде жүргізілетін ғылыми жұмысының жалғасы ретінде кафедра трихолрацетамидтің бейорганикалық қышқылдармен әрекеттесу процесі және оның өнімдері зерттеледі (Таурбаева Г.У.). Бұл тақырып бойынша кандидаттық диссертация, дипломдық жұмыстар қорғалды.

Студенттердің ғылыми-зерттеу жұмысы келесі проблемалық топтарда ұйымдастырылған:

  • Компьютерлік химия
  • Қолданбалы биохимия
  • Атмосфералық ауаның химиялық мониторингі
  • Дәрілік өсімдіктердің фитохимиялық анализі

himia14Кафедра химии

Кафедраның ғылыми жұмысына магистранттар мен студенттер қатысады.

Кафедра химииКафедра химии

Кафедра аль-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетімен тығыз ғылыми байланыста.

Кафедра Қазақстан және Ресей жоғары оқу орындарымен, мектеп және білім беру мекемелерімен шығармашылық байланыс орнатқан. Кафедра магистранттары А. Герцен атындағы Ресей педагогикалық мемлекеттік университетінде мамандану практикасын өтеді.

Кафедра химииКафедра химии

Кафедра зертханалары базасында жыл сайын химиядан қалалық, облыстық және республикалық (2011 ж.) олимпиадасының эксперименттік туры 8-11 сынып оқушылары арасында өткізіледі.

Кафедра химииКафедра химии

Тәрбие жұмысы

Тәрбие жұмысы студенттерді оқыту мен тәрбиелеу процестерінің біртұтастылығын қамтамасыз етуге, ғылыми көзқарас, ішкі сезім байлығы және адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға себеп болатын мәдениеттілік пен білім алу ортасын жасауға бағытталған. Факультет пен кафедра деңгейінде дәстүрлі түрде Қазақстан Республикасының мемлекеттік мерекелеріне – Республика, Тәуелсіздік, Конституция күндеріне арналған іс-шаралар жоспарланып, өткізіледі. Жыл сайын куратор сағаттарында ҚР Президенті Н.Ә. Назарбаевтың халыққа жолдауы талданады.

Оқу жылының басында бірінші курс студенттерін жоғары оқу орнында оқуға бейімдеу шаралары – салтанатты жиын, Білім күніне арналған куратор сағаты, «Студенттер қатарына қабылдау» атты дәстүрлі мейрам өткізіледі.

Кафедра ұжымы спорттық және мәдени іс-шараларға белсенді қатысады.

Мамандандырылған аудиториялар

himia15Химия кафедрасында жақсы жабдықталған бейорганикалық, аналитикалық, органикалық, физикалық және коллоидты химия, биохимия, химиялық технология зертханалары, химияны оқыту әдістемесі кабинеті, сонымен қатар оқытушылар, магистранттар, студенттер ғылыми-зерттеу жұмысын жүргізетін арнайы зертханалар бар. Арнайы зертханалардың дәстүрлі және заманауи құрал-жабдықпен, компьютерлермен жабдықталуы химия бакалавры және химия магистрінің білім алу бағдарламасын жүзеге асыруға мүмкіндік береді.

Оқытушы-профессор құрамының және студенттердің ғылыми жұмысы және оқу процесі үшін қажетті спектрофотометр, фотоэлектроколориметрлер, иономерлер, электрондық таразы, компьютерленген оқу-зертханалық «Химия» комплексі, мультимедиялық комплекс және т.б. бар. Кафедраның барлық бөлмелері жаңа, заманауи жиһазбен жабдықталған.

Химияны оқыту әдістемесі және мектептегі химиялық экспериментті жүргізу әдістемесі бойынша сабақтар жүргізу үшін химия кабинеті сатып алынды. Онда құрал-жабдықтың, химиялық ыдыстың, реактивтердің, кестелердің, DVD-дискілердің толық жиынтығы бар.

Дайындалатын мамандықтар

5В011200-Химия мамандығы бойынша бакалавриат түлегіне «Химия бакалавры» академиялық дәрежесі берілді.

Химия бакалаврының қызмет сферасы – химия ғылымы, химия өнеркәсібі және химиялық білім беру саласы.

«Химия» мамандығы түлектерінің кәсіби қызметінің түрлері: білім беру жобалау ғылыми-зерттеу өндірістік-басқармалық ұйымдастырушылық-технологиялық және т.б.

Химия бакалавры келесі қызметтерді атқара алады:

  • химия оқытушысы, директор, директордың ғылыми, оқу және оқу-әдістемелік жұмыс жөніндегі орынбасары, шығармашылық шеберхана жетекшісі және т.б.;
  • аға лаборант, химиялық және педагогикалық профильдегі ғылыми-зерттеу ұйымдарындағы маман және т.б.

Кафедра түлектері Қостанай қаласының, Қостанай және ҚР басқа да облыстарының жалпы білім беру және инновациялық мектептерінде, СЭС, ІІД, «Агромашхолдинг» ААҚ зертханаларында және басқа да ұйымдар мен фирмаларда жұмыс істейді.

Біздің мекен жайымыз

110000, Қостанай қаласы,
Тәуелсіздік көшесі 118

  • Тел./факс: +7 (7142) 53-04-55

Біз әлеуметтік желідеміз

Вы здесь: Главная Факультеттер Жаратылыстану-математика факультеті Жаратылыстану ғылымдары кафедрасы